Quinta e quarta declinazione

V^

1) Homines prudentes superbiam non habent in rebus secundis nec spem amittunt in rebus adversis; sine spe homines misere vitam agunt.

2) Catilina romanae rei publicae perniciem parabat  cum Cicero consul  eius consilia detexit.

4) Cum Caesaris res gestae omnibus notae sint,  is  clarissimus dux habitus est .

5) Cum Prometheus hominibus ignem dedisset,  id diis (=deis) in Olympo clam surripiens,  humanae progeniei carissimus (cerca carus) est.

6) Diebus nefastis Romani  rei familiaris curam omittebant ne in res adversas incurrerent.

7) Romani, qui acie Hannibalem profligaverant apud Zamam in Africa, domini maris nec tantum terrarum fuerunt.

7a) Scriptores rerum tradunt Romanos (sogg.)  Hannibalem   acie profligavisse   apud Zamam in Africa.

IV ^

1) Vis* Romanorum exercitus omnibus hostibus metum iniciebat.

Perchè  la parola vis   ha una declinazione anomala? Cosa vuole dire?

2) Tiberius Graccus, plebis tribunus, in tumultu occisus est.

3)  Exercitui romano Caius Iulius Caesar per multos annos praefuit et in Gallia Vercingetorigem profligavit urbem Alesiam obsidens.

3b) Exercitui romano Iulius Caesar per multos annos praefuit et in Gallia Vercingetorigem profligavit urbem Alesiam defendentem.

4) In opacis specubus oves et pastores quiescebant ut calorem meridianum vitarent.

5) Motus cometarum sunt summe regulares, & (=et) easdem (= le stesse)  leges planetarum motuum observant, et  a vorticibus  * explicari non possuntPortantur  (= indicativo presente passivo portant+ur)  cometæ motibus valde eccentricis in omnes coelorum partes…., (Isaac Newton)

*(testo originale: per vortices) si credeva che il movimento dei pianeti fosse dovuto a vortici di una materia che secondo una teoria sostenuta dal filosofo francese Cartesio li avrebbe circondati, l’etere (che non esiste).

6) Peditatus et equitatus partes Romanorum exercitus erant.

7) Cum Caesarem multi  romani cives occidere studerent, in senatu a coniuratione senatorum necatus est.

8) Senatus origo in antiquo Romuli consilio est.

9) SPQR, littera (= scritta, epigrafe) quae in  simulacro lupae capitolinae Romulum et Remum  lactantis est,   significat “Senatus populusque romanus”